Armia KRAKÓW 1939
W ramach mobilizacji od marca 1939 roku DOK V w całości powołał Armię KRAKÓW oraz częściowo Armię KARPATY, 19 Batalionów Obrony Narodowej i na bazie Przysposobienia Wojskowego-Konnego - cztery szwadrony kawalerii Krakusów.
"Bronić rejonu przemysłowego Górnego Śląska, ochraniać kierunek na Kraków od południowego zachodu, opóźniać i rozpoznawać działające tu siły nieprzyjaciela, zabezpieczać możliwie jak najdłużej odcinek kolejowy Ząbkowice-Częstochowa. Ostateczna pozycja obrony: obszar umocniony Górnego Śląska, Mikołów, Pszczyna, Biała, Żywiec" - to treść zadania bojowego Armii KRAKÓW, postawionego 23.III.1939 r. jej dowódcy gen.bryg. Antoniemu SZYLLINGOWI.
25.III.39 r na pierwszej odprawie dowódców wielkich jednostek gen. Szylling wydał następujące instrukcje:
- dowódcy Okręgu Korpusu V - gen. bryg. A. J. ŁUCZYŃSKIEMU - zabezpieczeniu Krakowa przed możliwym nagłym zagonem pancernym, t.j. przygotowanie rejonu obronnego KRAKÓW;
- dowódcy 21 DPG - gen. bryg. Józefowi KUSTRONIOWI - w ramach obrony Śląska Cieszyńskiego, zorganizować przed pozycją główną na linii BIELSKO - DZIEDZICE wysuniętych pozycji oporu przejściowego pod CIESZYNEM i SKOCZOWEM;
- dowódcy 23 GDP - gen. bryg. Janowi SADOWSKIEMU, będącemu jednocześnie dowódcą Obszaru Warownego "GÓRNY ŚLĄSK" - przestudiowania możliwości wzmocnienia skrzydeł górnośląskich fortyfikacji stałych oraz zamknięcia fortyfikacjami otwartego korytarza na MIKOŁÓW;
- dowódcy 6 DP - gen. bryg. Bolesławowi MONDOWI - oraz dowódcy Krakowskiej BK - gen. bryg. Zygmuntowi PIASECKIEMU - bezzwłocznego przeprowadzenia rozpoznania terenu przydzielonych im odcinków: pierwszy pod PSZCZYNĄ, drugi pod WOŹNIKAMI;
- dowódcy 7 DP - gen. bryg. Januszowi GĄSIOROWSKIEMU - przygotować się do obrony do upadłego na pozycji pod CZĘSTOCHOWĄ.
W ostatnich dniach marca przybyło do Krakowa nowo utworzone dowództwo Grupy Operacyjnej "BIELSKO" /dla 6 i 21 dywizji/ z gen. bryg. Mieczysławem BORUTĄ - SPIECHOWICZEM.
Dowództwo nad wojskami górnośląskiego rejonu przemysłowego sprawował dowódca 23 GDP gen. Sadowski, gdyż dopiero w sierpniu wyrażona została zgoda na utworzenie wojennego dowództwa Grupy Operacyjnej "ŚLĄSK" dla 23 GDP, 55 DPrez i Obszaru Warownego "Górny Śląsk". Dowództwo 23 GDP objął płk dypl. Władysław POWIERZA, 55 DPrez. płk Mieczysław MOZDYNEWICZ, a od sierpnia płk Stanisław KALABIŃSKI, Obszaru Warownego płk Wacław KLACZYŃSKI.
Jako jednostki odwodowe armii, w połowie sierpnia skierowano do obszaru armii 10 Brygadę Kawalerii Zmotoryzowanej płka Stanisława MACZKA, a dopiero 2.IX przybyła 22 Dywizja Piechoty Górskiej pod dowództwem płka Leopolda ENDEL - RAGISA. /planowane do odwodu 45 Drez.pod dowództwem gen. bryg. Henryka PASZKOWSKIEGO - KROKA i 11 Karpacka Dywizja Piechoty pod dowództwem płka Bronisława PRUGARA- KETLINGA ostatecznie zasiliły Armię "Karpaty"./
Południowo-zachodnia linia styczności polskiej obrony z armią niemiecką, od Częstochowy do Czorsztyna wynosiła 260 km. Komunikacyjne, przemysłowe i surowcowe znaczenie obrony obszaru działań Armii powodowały, że stanowiła ona południowy filar polskiej obrony i od jej skuteczności /trwałości/ zależały w poważnym stopniu losy całej wojny obronnej we wrześniu 1939 roku. Armia KRAKÓW i Armia KARPATY swe zadania spełniły. Do 20.IX wiązały wszystkie siły niemieckiego południowego skrzydła, nie pozwoliły się otoczyć i wyeliminować z walki. /wg. niemieckich planów - do 4 września/. Pięć dywizji i trzy brygady wiązały siły 19 doborowych dywizji niemieckich. Szlak bojowy Armii KRAKÓW znaczony jest mogiłami w 40 miejscowościach - od Węgierskiej Górki do Tomaszowa Lubelskiego.
© Zespół Informatyki 2 KZ
