Był to korpus sił powstańczych podczas Powstania Styczniowego. Powstać miało pięć korpusów, cztery na terenie Królestwa, piąty na Litwie. Korpus dzielił się na dywizje, te na pułki, bataliony, kompanie i plutony. Dowódcy poszczególnych jednostek mieli zostać podporządkowani wyższym w hierarchii dowódcom. W praktyce udało się stworzyć tylko zalążki II Korpusu „Krakowskiego” pod dowództwem Józefa Hauke-Bosaka. W pozostałych województwach istniały one tylko na papierze. Wykorzystując duże kompleksy leśne i trudno dostępne tereny w rejonie Gór Świętokrzyskich Józef Hauke-Bosak skonsolidował niewielkie, nieźle uzbrojone, samodzielnie działające oddziały powstańcze, które w okolicach Cisowa utworzyły kilkutysięczne zgrupowanie. Przystępując do organizacji korpusu dowódca gen. J. Hauke-Bosak w dniu dziesiątego stycznia 1864 roku wydał rozkaz, w którym wyznaczył czas osiągnięcia ściśle określonej struktury, nazw i stanów liczebnych jednostek II korpusu. W rozkazie tym wyznaczył naczelników (dowódców) dywizji oraz pozostałych dowódców. Pełne rozwinięcie miało się dokonać przez pospolite ruszenie. Niestety, zanim je przeprowadzono, powstanie upadło. Od 17 stycznia do 16 marca korpus stoczył kilka znaczących potyczek z wrogiem. Po ciężkiej bitwie pod Opatowem, mimo czynionych wysiłków, nie udało się już gen. Hauke-Bosakowi odtworzyć II korpusu, zwłaszcza że wkrótce podobny los spotkał dywizję sandomierską. Korpus istniał bardzo krótko i to w okresie, gdy stosunek sił powstańczych do sił rosyjskich wynosił od 1:5 w styczniu do 1:25 w marcu 1864 roku, jednak był niekwestionowaną siłą powstańczą, która podjęła zorganizowaną walkę w tych pierwszych miesiącach 1864 roku. Mimo, że siły zbrojne Bosaka nie osiągnęły planowanych kilkunastu tysięcy żołnierzy, należy jednak z szacunkiem odnosić się do jego planów. Szacunek też należy się tym, którzy nie zawiedli, wskazali potomnym drogę i konieczność walki o niepodległość w oparciu o narodowe siły i nowoczesną narodową myśl wojskową.

Korpus Armii Imperium Rosyjskiego został sformowany z Polaków - żołnierzy Frontu Rumuńskiego i Frontu Południowo-Zachodniego. Powołał go Naczelny Polski Komitet Wojskowy pod przewodnictwem Władysława Raczkiewicza. W 1917 roku komitet ten stał się główną siłą organizującą duże polskie jednostki wojskowe, początkowo w ramach armii rosyjskiej, lecz uzyskującą coraz większą autonomię. Formowanie II Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Jana Stankiewicza rozpoczęto w Besarabii (głównie w Sorokach nad Dniestrem) 20 grudnia 1917 roku. Na początku marca 1918 roku liczył on niewiele ponad 4000 oficerów i żołnierzy. 6 marca - po bitwie pod Rarańczą - w skład II Korpusu weszła II Brygada Legionów z płk. Józefem Hallerem, który wkrótce zastąpił na stanowisku dowódcy gen. Stankiewicza. Wejście legionistów wyraźnie podniosło wartość bojową korpusu. I to nie tylko ze względu na liczbę żołnierzy. Skład organizacyjny Korpusu był następujący: 4. Dywizja Strzelców, 5. Dywizja Strzelców, 5. Pułk Ułanów, 6. Pułk Ułanów, Brygada Artylerii, Pułk Inżynieryjny. W wyniku zagrożenia ze strony sił bolszewickich i braku możliwości współpracy z wojskami państw centralnych albo też honorowej kapitulacji, podjęto decyzję o marszu na Wschód w kierunku Dniepru. Od 12 kwietnia 1918 roku, aby nie utrudniać działań Rady Regencyjnej, płk Józef Haller podjął decyzję o zatrzymaniu II Korpusu w okolicach Kaniowa. W nocy z 10 na 11 maja 1918 pod Kaniowem II Korpus został otoczony przez wojska niemieckie i po całodziennej walce skapitulował. Większość żołnierzy II Korpusu z gen. Hallerem i płk. Żymierskim wydostało się z okrążenia. Bitwa pod Kaniowem nie miała większego znaczenia militarnego, natomiast zdecydowanie podniosła rangę sprawy polskiej na arenie międzynarodowej.

28 października 1918 w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna, która dwa dni później utworzyła w Krakowie Polską Komendę Wojskową. Dwa tygodnie później podjęto decyzję o utworzeniu 7 okręgów wojskowych. 27 listopada powołano Okręg Generalny "Kraków". Do głównych zadań nowego okręgu należały: przejmowanie garnizonów i obiektów wojskowych od armii austriackiej, weryfikacja kadry napływającej do Wojska Polskiego, szkolenie i kierowanie jednostek na front, wspomaganie powstańców walczących na Śląsku, organizowanie ochrony granicy państwowej na obszarze Okręgu. Dowódcami Okręgu byli: gen. por. Emil Gołogórski (1918-1919), gen. Antoni Symon (1919-1920), gen. ppor. Gustaw Zygadłowicz (1920). Dowództwo Okręgu Generalnego "Kraków" współuczestniczyło w organizacji Zjazdu Zjednoczeniowego Wojska Polskiego w dniu 19 października 1919 roku z udziałem Józefa Piłsudskiego, Józefa Hallera oraz Józefa Dowbor–Muśnickiego.

Był to terytorialny organ Ministerstwa Spraw Wojskowych okresu II RP, pełniący funkcje administracyjno–gospodarcze, mobilizacyjne i garnizonowo–porządkowe z siedzibą w garnizonie Kraków. Po wojnie polsko–sowieckiej, na mocy uchwały Rady Ministrów z 6 grudnia 1920 roku, przystąpiono do częściowej demobilizacji, a następnie restrukturyzacji armii do etatu na czas pokoju. W latach 1921-1939 obszar Polski został podzielony na dziesięć Okręgów Korpusów (OK) oraz wydzielono jeden Obszar Warowny (OW). W ramach tych działań w Krakowie utworzono Dowództwo Okręgu Korpusu, nadając mu nr V. Dowództwa te o charakterze terytorialnym pełniły funkcje administracyjne, mobilizacyjne, garnizonowe i zabezpieczające w okresie zagrożenia przeformowanie i rozwinięcie jednostek stacjonujących na terenie okręgu w armię ogólnowojskową. Same miały się przeorganizować w dowództwa etapów armii działających na ich terenie. Nie miały uprawnień dowodze nia operacyjnego, szkolenia i inspekcji. Podstawowymi jednostkami, stacjonującymi na terenie DOK V były: 6. Dywizja Piechoty - Kraków, Wadowice, Tarnów, 21. Dywizja Piechoty Górskiej – Bielsko–Biała, Nowy Sącz, Cieszyn, 23. Górnośląska Dywizja Piechoty - Katowice, Chorzów, Rybnik, Krakowska Brygada Kawalerii - Kraków, Tarnowskie Góry, Dębica, 5. Pułk Artylerii Ciężkiej, 5. Pułk Saperów, 1. Pułk Mostów Kolejowych, Szkoła Podchorążych Rezerwy, 2. Pułk Lotniczy, pociągi pancerne itp.

Był to związek operacyjny Wojska Polskiego II RP, utworzony na ternie DOK V w marcu 1939 po aneksji Czechosłowacji i wkroczeniu wojsk niemieckich do Kłajpedy. Armia "Kraków" otrzymała zadanie bojowe: Bronić rejonu przemysłowego Górnego Śląska, ochraniać kierunek na Kraków od południowego zachodu, opóźniać i rozpoznawać działające tu siły nieprzyjaciela, zabezpieczać możliwie jak najdłużej odcinek kolejowy Ząbkowice-Częstochowa. Ostateczna pozycja obrony: obszar umocniony Górnego Śląska, Mikołów, Pszczyna, Biała, Żywiec. Południowo–zachodnia linia styczności polskiej obrony od Częstochowy do Czorsztyna wynosiła 260 km. Komunikacyjne, przemysłowe i surowcowe znaczenie obrony obszaru działań Armii powodowały, że stanowiła ona południowy filar polskiej obrony i od jej skuteczności (trwałości) zależały w poważnym stopniu losy całej wojny obronnej we wrześniu 1939 roku. Jednocześnie długość odcinka obrony spowodowała, że tylko na Śląsku można było w sposób w miarę ciągły obsadzić pozycje obronne. Na czele Armii Kraków stał gen. bryg. Antoni Szylling. W jej składzie walczyły: 6. Dywizja Piechoty, 7. Dywizja Piechoty, 21. Dywizja Piechoty Górskiej, 22. Dywizja Piecho ty Górskiej, 23. Dywizja Piechoty, 55. Rezerwowa Dywizja Piechoty, 10. Brygada Kawalerii, Krakowska Brygada Kawalerii, 1. Brygada Górska, Grupa Forteczna Obszaru Warownego "Katowice", 5 eskadr lotniczych (w tym tylko 2 myśliwskie), Pociąg Pancerny nr 51 - "Pierwszy Marszałek" i nr 54 - "Groźny". Ogółem było to 60 batalionów piechoty, 29 szwadronów kawalerii, 312 dział polowych, 40 dział przeciwlotniczych, 90 czołgów, 53 samoloty, 2 pociągi pancerne. 1 września 1939 roku o świcie na pozycje Armii "Kraków" ruszyły 14. Armia gen. Lista i część 10. Armii dowodzonej przez gen. Reichenaua, razem 19 wielkich jednostek, w tym 16 pierwszego rzutu. Pierwsze godziny wojny pokazały, że nieprzyjaciel chce ogromną siłą przełamać północne i południowe skrzydła armii i zamknąć jej resztę pomiędzy fortyfikacjami "śląskimi" a Krakowem. Armia "Kraków" do tego nie dopuściła, a później postawione przed nią zadania również wykonała. Do 20 września, prowadząc działania opóźniające, nie dopuściła do rozbicia swoich sił ani otoczenia, wiążąc wszystkie siły niemieckiego południowego skrzydła (19 doborowych dywizji niemieckich, w tym pancerne). Szlak bojowy Armii "Kraków" rozciągał się od Węgierskiej Górki do Tomaszowa Lubelskiego.

Był to wyższy związek taktyczny Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (1943-1947) utworzony 21 lipca 1943 w północnym Iraku, w rejonie Kirkuku i Ałtun Kapon, z dowództwa i jednostek Armii Polskiej na Wschodzie na podstawie rozkazu i wytycznych Naczelnego Wodza, gen. broni Władysława Sikorskiego. W sierpniu i wrześniu 1943 r. korpus przegrupowano do południowej Palestyny. W jego skład wchodziło: dowództwo (dowódca gen. Władysław Anders), 3. Dywizja Strzelców Karpackich (dowódca gen. Bronisław Duch), 5. Kresowa Dywizja Piechoty (dowódca gen. Nikodema Sulik–Sarnowski), 2. Brygada Pancerna (dowódca gen. B. Rakowski), Armijna Grupa Artylerii 2. KP (dowódca płk dr L. Ząbkowski), korpuśne oddziały wojsk i służb (w tym pułk samochodów pancernych, baon łączności, 7. paplot, 8. paplot, 7. pappanc). Na terenie Palestyny korpus podporządkowano brytyjskiej 9. Armii. Dowódca korpusu, gen. Władysław Anders, pełnił zarazem obowiązki dowódcy Armii Polskiej na Wschodzie. W listopadzie rozpoczęto przegrupowanie korpusu do Egiptu. Cały korpus rozmieszczony został w obozie Qassasin, położonym 30 km na zachód od miasta Ismailia. Tutaj korpus otrzymał nowe uzbrojenie i uzupełnienie do pełnych etatów wojennych. W grudniu 1943 został przetransportowany do Włoch (Tarent). Wszedł w skład brytyjskiej 8. Armii i uczestniczył w kampanii włoskiej. Od 11 do 29 maja 1944 roku brał udział w czwartej bitwie o przełamanie Linii Gustawa, zdobywając Monte Cassino, następnie na Linii Hitlera (Piedimonte). Jego zadanie polegało na zdobyciu górskich umocnień między Cassino i Passo Corno. Gen. Anders do wszystkich żołnierzy korpusu wydał następujący rozkaz przed bitwą: Żołnierze! Kochani moi Bracia i Dzieci! Nadeszła chwila bitwy. Długo czekaliśmy na tę chwilę odwetu i zemsty nad odwiecznym naszym wrogiem. Obok nas walczyć będą dywizje brytyjskie, amerykańskie, kanadyjskie, nowozelandzkie, walczyć będą Francuzi, Włosi oraz dywizje hinduskie. Zadanie, które nam przypadło zasławi na cały świat imię żołnierza polskiego. W chwilach tych będą z nami myśli i serca całego narodu, podtrzymywać nas będą duchy poległych naszych towarzyszy broni. Niech lew mieszka w Waszych sercach! Żołnierze! - za bandycką napaść Niemców na Polskę, za rozbiór Polski wraz z bolszewikami, za tysiące zrujnowanych miast i wsi, za morderstwa i katowanie setek tysięcy naszych sióstr i braci, za miliony Polaków, jako niewolników wywiezionych do Niemiec, za niedolę i nieszczęście kraju, za nasze cierpienia i tułaczkę. Z wiarą w sprawiedliwość Opatrzności Boskiej idziemy naprzód ze świętym hasłem w sercach naszych: BÓG! HONOR i OJCZYZNA! Dziś nadeszła dla nas godzina krwawego odwetu. Tej godziny długo czekaliśmy, oczekuje jej umęczony kraj nasz i Polacy rozsiani po całym świecie. A więc, Żołnierze do czynu! - Do broni! - i w łeb lub serce PAL! Dowódca 2 Korpusu W. Anders, generał. Dowódca korpusu zdecydował się wykonać główne uderzenie, nie jak dotychczas od strony Cassino wzdłuż drogi na Piedimonte i Rzym, lecz od strony doliny Rapido, w kierunku południowo–zachodnim. Pomocnicze uderzenie po osi drogi nr 6 wykonywał brytyjski 13. Korpus. Po ogniowym przygotowaniu natarcia uderzyła piechota. 3. DSK nacierała na kierunku wzgórza 593 i na Massa Albaneta, a 5. KDP przez "Widmo" na San Angelo. Po początkowych sukcesach, w wyniku strat sięgających 40-70 % stanu osobowego i uporczywych niemieckich kontratakach i uderzeniach ogniowych, Polacy wycofali się na pozycje wyjściowe. 17 maja, po zreorganizowaniu i uzupełnieniu oddziałów, natarcie wznowiono. 5. KDP otrzymała zadanie opanowania grzbietu San Angelo i wzgórza 574, a 3. DSK zdobycia wzgórz 593, 569 i 476, a w zadaniu dalszym - opanowanie Massa Albaneta. Po zaciętych walkach trwających również w nocy 18 maja opanowano klasztor. 24 maja zdobyto Piedimonte, a 25 maja 15. pułk ułanów opanował Monte Cairo. Droga na Rzym została otwarta. W bitwie pod Monte Cassino i Piedimonte poległo 860 żołnierzy (w tym 72 oficerów), 2822 zostało rannych (w tym 204 oficerów), a 97 zaginęło (w tym 5 oficerów). Polegli żołnierze spoczywają na cmentarzu polskim u stóp wzgórza klasztornego. Brytyjczycy wyróżnili żołnierzy 2. Korpusu Polskiego prawem do noszenia - jako odznaki honorowej - oznaki 8. Armii. 15 czerwca 2. Korpus wprowadzony został do samodzielnych działań operacyjnych wzdłuż wybrzeża adriatyckiego, gdzie 18 lipca zdobył Ankonę; w dniach 19-21sierpnia toczył zacięte walki między rzekami Cesano i Metauro. 1 września oddziały 2 KP przełamały "linię Gotów" i zdobyły miast Pesaro. 5 września korpus przeszedł do odwodu 8. Armii. W połowie października 2. Korpus Polski wrócił na front w Apeninie Emiliańskim wzdłuż drogi nr 9 z Ankony do Bolonii - z zadaniem osłony zachodniego skrzydła 8. Armii. 4 grudnia 1944 roku przełamał niemiecką obronę na rzekach Lamone i Sintria, następnie zdobył wzgórze Montechio i grzbiet Ronaldo, doszedł do rzeki Senio, na której przez kilka miesięcy stabilizowała się linia frontu. 9 kwietnia 1945 roku współuczestniczył w końcowym natarciu sprzymierzonych we Włoszech. 21 kwietnia 2. Korpus Polski zakończył swój szlak bojowy - wyzwalając Bolonię. Podkreślić należy, że trwająca 476 dni kampania włoska 2. Korpusu Polskiego zapisała się liczbą 550 km w bojach i w trudnym górzystym terenie. Był to udział we wszystkich ważniejszych bitwach, w których sukcesy zostały okupione łączną stratą 17131 żołnierzy, w tym 2620 poległych. Po zakończeniu wojny korpus pozostał we Włoszech w składzie wojsk okupacyjnych. W 1946 przetransportowany został do Wielkiej Brytanii. Większość żołnierzy pozostała na emigracji i wstąpiła do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. W 1947 korpus rozwiązano.

Był to związek operacyjny Ludowego Wojska Polskiego sformowany w sierpniu 1944 roku na wyzwolonych ziemiach Polski, w ramach planowanego utworzenia Frontu Polskiego. Jednak trudności mobilizacyjno–aprowizacyjne oraz konieczność przyśpieszenia prac organizacyjnych wymusiły w listopadzie rezygnację z utworzenia Frontu Polskiego. Do działań bojowych żołnierze 2. Armii WP weszli z początkiem 1945 roku, jako drugi rzut 1. Frontu Białoruskiego - dowódcą był gen. Karol Świerczewski. Następnie 2. Armia została podporządkowana 1. Frontowi Ukraińskiemu, z zadaniem osłaniania głównych sił nacierających na Berlin. Do końca kwietnia trwały dramatyczne walki, w których jednostki polskie, ponosząc ciężkie straty, utworzyły jednolitą linię obrony. Swoje pierwsze zadanie bojowe 2. Armia wykonała kosztem 4902 poległych, 2798 zaginionych i 10532 rannych żołnierzy. Straty niemieckie przekroczyły 20000 zabitych, a Berlin pomocy nie uzyskał. Walki te określane są nazwą "bitwy pod Budziszynem". 4 maja 2. Armia otrzymała nowe zadanie bojowe w ramach operacji praskiej. Współdziałając z radzieckimi 28. Armią i 5. Armią Gwardii miała uderzyć na południe, zniszczyć drezdeńsko–zgorzeleckie ugrupowanie nieprzyjaciela, opanować rubież Łaby i rozwinąć pościg w kierunku Pragi. 8 maja 2. Armia wkroczyła na teren Czechosłowacji. 11 maja, w momencie zakończenia działań, jednostki 2. Armii osiągnęły północne przedmieścia Pragi. Armia została rozwiązana 22 sierpnia 1945 r., a jej sztab wykorzystano do sformowania Dowództwa Poznańskiego Okręgu Wojskowego.

Podstawą formowania okręgów był rozkaz ND WP nr 23/0rg z 1 lutego 1945. Nakazywał on: "Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sformować do dnia 1 kwietnia 1945 r. sześć okręgów wojskowych"; w późniejszym terminie nakazano sformowanie siódmego okręgu. Zadanie organizacji DOW V w Krakowie powierzono generałowi Julianowi Skokowskiemu. Po nim kolejno okręgiem dowodzili generałowie: Kazimierz Prus–Więckowski, Stefan Mossor oraz Bolesław Kieniewicz. Początkowo okręg obejmował województwa: śląsko–dąbrowskie, krakowskie i rzeszowskie. Po utworzeniu Śląskiego Okręgu Wojskowego województwo śląsko–dąbrowskie wyłączono z Okręgu Wojskowego Kraków. Zgodnie z założeniami Dowództwo Okręgu stanowiło centralny ośrodek administracyjno–polityczny i logistyczny w zakresie przygotowywania w terenie rezerw kadrowych, zwierząt i środków materiałowych, niezbędnych do prowadzenia działań bojowych. Dowódca Okręgu odpowiedzialny był również za szkolenie i gotowość bojową stacjonujących na jego terenie wojsk. Do podstawowych zadań DOW V należało: tworzenie garnizonów i instytucji organizacyjno–mobilizacyjnych, mobilizacja i kierowanie poborowych do jednostek dla potrzeb toczącej się wojny, przyjmowanie i dyslokacja jednostek powracających z frontu, organizacja ochrony granicy państwowej na terenie okręgu, udział wydzielonych sił w akcji "Wisła", pomoc w likwidacji zniszczeń wojennych i rozminowanie terenu. Instytucje i jednostki wojskowe angażowane były także w działalność polityczno–gospodarczą. w 1951 zrezygnowano z jednostek systemu terytorialnego, tworząc w okręgach "wschodnich" korpusy piechoty typu "B" ze skadrowanymi dywizjami piechoty i dywizjami zmechanizowanymi. W okresie przygotowań do utworzenia Układu Warszawskiego istnienie DOW V uznano za zbędne i w 1954 roku nastąpiło jego rozwiązanie. Jednostki i instytucje wcielono do WOW, SOW lub rozformowano.

Był to terytorialny organ administracji wojskowej będący zarazem organem dowodzenia wojsk stacjonujących na jego obszarze, podlegający szefowi Sztabu Generalnego. Dążenie do uzyskania samowystarczalności obronnej oraz równomiernego rozłożenia zadań operacyjnych doprowadziły do ponownego utworzenia czwartego OW. Odtworzono Krakowski OW, któremu nadano charakter związku operacyjnego o przeznaczeniu powietrzno–lądowym. Zgodnie z rozkazem MON/69 z 18 IX 1991 do organizowania Krakowskiego Okręgu Wojskowego przystąpiła grupa organizacyjno–przygotowawcza pod dowództwem gen. bryg. Zenona Bryka. 1 października 1992 roku zakończono etap przygotowawczy, a 1 stycznia 1993 roku Krakowski Okręg Wojskowy uzyskał samodzielność prawną i gospodarczą. Powstanie okręgu wynikało z konieczności dostosowania doktryny obronnej RP w kontekście wyjścia ze struktur Układu Warszawskiego, a wejścia w struktury NATO. KOW swoim zasięgiem objął 13 województw oraz kilkanaście wydzielonych garnizonów WOW, SOW i POW z jednostkami podporządkowanymi KOW. Podstawowe zadania KOW: " wyrównanie potencjału obronnego kraju przez jego wzmocnienie na południowo–wschodnim obszarze; " praktyczne przygotowanie żołnierzy, struktur i sprzętu jednostek wojskowych do bieżących i perspektywicznych wymagań obronności kraju, współczesnego pola walki oraz udziału w międzynarodowych systemach obronnych i misjach pokojowych. Przejmując rejon odpowiedzialności od pozostałych Okręgów Wojskowych, na terenie 13 województw stacjonowały dwie jednostki liniowe: - 1. Pułk Specjalny - centralnego podporządkowania; - 6. Brygada Desantowo–Szturmowa (Kraków, Bielsko–Biała, Niepołomice). W pozostałych garnizonach ZT i jednostki liniowe miały charakter baz lub były skadrowane. Ponadto ich struktura i wyszkolenie nie odpowiadały aeromobilnemu charakterowi powstającego okręgu. Prawie od podstaw zaczęto tworzyć: - 3. Brygadę Zmechanizowaną w Lublinie; - 21. Brygadę Strzelców Podhalańskich w Rzeszowie; - 14. Brygadę Pancerną w Przemyślu; - 5. Pułk Dowodzenia w Krakowie; - 2. Pułk Rozpoznawczy w Hrubieszowie. Na bazie 25. Pułku Zmechanizowanego zamierzano sformować 23. Dolnośląską Brygadę Kawalerii Powietrznej (w oparciu o garnizon Gliwice i lotnisko Mierzęcice) - jednak ta koncepcja nie znalazła uznania w Sztabie Generalnym WP, który w 1994 roku nakazał Dowództwu KOW przystąpić do formowania 25. Dywizji Kawalerii Powietrznej w oparciu o garnizony Łódź, Leźnica, Tomaszów Mazowiecki i Glinnik. z jednostek zabezpieczenia w skład KOW wchodziły: - 1. Pułk Drogowo–Mostowy w Dęblinie; - 3. Pułk Saperów w Dębicy; - 12. Pułk Komunikacyjny w Nisku; - 5. Batalion Obrony Przeciwchemicznej w Tarnowskich Górach; - Bazy i Składnice Sprzętu i Materiałów, Bazy i Warsztaty Remontowe. Dopiero we wrześniu 1993 roku wprowadzono w strukturę Dowództwa KOW Oddział OT, co umożliwiło podjęcie prób organizacji tych wojsk (Brygada OT w Zamościu). Ostatnim zadaniem KOW było przyjęcie w podporządkowanie z dniem 1 grudnia 1998 roku: - 5. Brygady Pancernej "Skorpion"; - 5. Brygady Artylerii Armat; - 18. paplot. Niestety, Krakowskiemu Okręgowi Wojskowemu nie dane było wejść w struktury NATO, bowiem z dniem 1 stycznia 1999 roku Decyzją Sztabu Generalnego został rozwiązany. Obowiązki dowódcy KOW w latach 1992-1999 pełnił gen. dyw. Zenon Bryk.

Był to związek taktyczno–operacyjny sił zbrojnych RP. Zgodnie z założeniami programu modernizacji Sił Zbrojnych RP z dniem 1 stycznia 1999 roku na bazie jednostek KOW został utworzony Korpus Powietrzno–Zmechanizowany. Powstanie jego podyktowane były koniecznymi w armii polskiej zmianami, dostosowującymi nasz system obronny do tego, jaki obowiązuje w wojskach państw NATO. Po raz pierwszy w Wojsku Polskim utworzony został, w pełni kompatybilny z podobnymi strukturami NATO, sztab korpusu składający się z sześciu pionów tzw. "G". W jednostkach korpusu podobną konstrukcję posiadały już niektóre ZT oraz Oddziały (6. BDSz, 25. BKPow, 21. BSP, 5. pdow). Z uwagi na przeznaczenie, skład i realizowane zadania, korpus nie był osadzony terytorialnie. Jego Związki Taktyczne i Oddziały były dyslokowane na terenie Śląskiego i Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W czasie pokoju korpus miał realizować głównie funkcje szkoleniowe, prowadzone w garnizonach i okresowo na poligonach w Nowej Dębie, Lipie, Drawsku i Wędrzynie. Natomiast w przypadku konfliktu zbrojnego, wojny lub innej sytuacji kryzysowej, wojska KPZ mogły być użyte do prowadzenia działań bojowych na terytorium kraju, mogły uczestniczyć w międzynarodowych misjach pokojowych ONZ i NATO, a także w akcjach humanitarnych i ratowniczych samodzielnie lub w ramach sojuszu NATO. Zmiany strukturalne Sił Zbrojnych RP spowodowały, że nowy krakowski Korpus Powietrzno–Zmechanizowany przejął znaczną część "zagranicznych" zadań KOW i starał się je godnie realizować. Nowym, poza 6. BDSz i 25. BKPow, związkiem taktycznym korpusu, wydzielającym siły do zadań pokojowych stała się 21. Brygada Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa. Z jej szeregów 141 żołnierzy, w połowie 1999 roku jako "lekka kompania", wzięło udział w misji humanitarnej na terenie Albanii, pomagając uciekinierom z ogarniętego wojną Kosowa. Jednostką o składzie międzynarodowym, przeznaczoną i przygotowaną do wykonywania misji pokojowych stał się Polsko–Ukraiński Batalion Sił Pokojowych. Obowiązki Dowódcy KPZ przez cały okres istnienia pełnił gen. dyw. Zygmunt Sadowski. (Generał zmarł 11 grudnia 2003 roku jako dowódca Wielonarodowego Korpusu Północ–Wschód).